Satılık Gündem Konuları

140 karakterlik mikro blogların yazıldığı Twitter’da kullanıcılar daha fazla takipçiye sahip olmak için savaşıyorlar. Twitter bağlantıları iki yönlü çalışıyor. Yani bir kullanıcı korumalı hesaplar hariç istediği herkesi takip edebiliyor. Bu sayede ünlü kişiler kolaylıkla onbinlerce takipçiye sahip olabiliyor. Bazıları milyonlara erişiyor. Bu aslında hesabın iyi olup olmadığını gösteren bir şey değil, ama Twitter bu sayıyı çok öne çıkarıyor. Dolayısıyla bu sayı kullanıcıların dikkatini çekiyor.

Number of followers is used to introduce the user by Twitter.

Bazı kullanıcılar takipçi sayısını arttırmak için yasadışı marketlerde binlerce sahte, bot takipçi sayın alıyor. Barracuda Labs araştırmasına göre Mitt Romney’nin binlerce sahte takipçisi var. Bu tabii ki kendisinin takipçi satın aldığını göstermiyor, ama bu pazarın varlığını ispatlıyor. Türkiye’de, Twitter 8. en çok ziyaret edilen site konumunda, ve aynı sorun burada da var.

Bazı kullanıcıların bir seçim adayı hakkında gönderdikleri aynı tweet.

Takipçi de olsa gündem konusu da olsa sormamız gereken bazı sorular var. Öncelikle bunun etik bir şey olup olmadığını sorgulamalıyız. Sosyal ağlarda kendi hakkında organik olmayan içerik üretmek doğru bir şey midir? Bu işlemi yapan kişiler sağduyulu davranmakta mıdır? Dünyada kullanılan bu sosyal ağları “trollemek” sorun yaratmamakta mıdır? Bu ürünleri satan kişiler hakkında da sorular sormalıyız. Acaba bu kişiler suçlu hissediyorlar mı? Burada kimi suçlamalıyız? Bu tarz sorular bana Kış Uykusu filmindeki “kötülüğe direnme” tartışmasını hatırlatıyor. Bunu durdurmak için bir şey yapmalı mıyız? Twitter sahte hesapların ortaya çıkmasını engellemek için gerekli önlemleri alıyor mu?

Twitter Kuralları bunu yasaklıyor.

Tabii ki sahte hesapları istemiyorlar. Fakat eBay’de yapılan çok basit bir aramayla bu markete ulaşılabiliyor.

eBay ekran görüntüsü. 2 günde 1000 takipçi veya retweet sadece 1 dolar.

Gündem konuları (İngilizce’si Trending Topic olduğundan kısaca TT olarak da biliniyor) için de bir market bulunuyor. Bu konular Twitter’da en çok konuşulan konuları listeliyor. Türkiye’deki kullanıcıların birçoğunun zaten bildiği üzere bu liste pek de organik değil. Türkiye’de olan biteni görmek için TT’ye bakarsanız gündem yerine reklam görüyorsunuz. Ben bu yazıyı yazarken bile TT’nin en tepesinde TT ücretleri ile ilgili bir reklam vardı.

30 Eylül 2014 akşamı Türkiye için Gündem Konuları

Bunun sahte bir gündem konusu olduğunu ispatlamak istedim. Bu etiket ile gönderilen son 5 tweete baktım.

Bu tweetlerin hangi uygulamadan gönderildiğini kontrol etmek istedim. Yani bu tweetlerin twitter.com adresinden mi yoksa bir üçüncü parti uygulama aracılığıyla mı gönderildiğini merak ettim. Yakın zamana kadar gönderilen uygulama ismi twitter.com’da da görüntülenebiliyordu fakat artık bu mümkün değil. Dolayısıyla bunu görmek için Tweetdeck’i kullandım. Sonuçlar beni şaşırtmadı.

Bir etikete rastgele metin ekleyip gönderen bir bot.

Bu kullanıcı kendi ismiyle neredeyse aynı isimde bir uygulama yaratmış. Tweetlerini göndermek için de bu uygulamayı kullanıyor. Burada “bu yanlış bir şey mi” sorusuna geri dönebiliriz ama ben bunu yapmayacağım. Yine de Twitter Kuralları adresini buraya bırakıyorum. (Tartışma şöyle de devam edebilir: Kuralları kim koyar, neden kurallar var..) Ve sonra da fiyat listesini buldum. Bu aslında pek de zor olmadı.

Twitter, Facebook ve Instagram için takipçi fiyatları. Türkiye'de fiyatlar daha pahalı.

Bu işin diğer ağlara da bulaştığını gördüm. Bu noktada takibi bıraktım çünkü gördüm ki bu iş birileri için gerçek anlamda bir işe dönüşmüş durumda. Ben de onlarca Türkçe hesap takip ediyorum ama umarım neden Türkçe TT’lere bakmadığımı anlamışsınızdır. Bu tam bir delilik. TT suistimali dünya çapında bir sorun olarak görünmüyor, fakat Yahoo’daki bu makaleye göre Silikon Vadisi’ndeki bazı kurucuların (Twitter’ın kurucusu dahil) çok sayıda sahte takipçisi varmış. Satın aldıklarını söylemiyorum, hatta botlar kendilerini korumak için bile bu hesapları takip ediyor olabilir. Gerçi Twitter CEO’sunu takip etmenin bir botu yasaklanmaktan kurtarıp kurtaramayacağını da bilmiyorum.

O zaman neden bütün sahte hesapları hemen kapatmıyorlar? Neden bu sahte TT’leri üreten hesapları yasaklamıyorlar? Bunun bir sebebi bu hesapları tespit etmenin çok da kolay olmaması. İngilizce tweet gönderen hesaplar arasında bazılarının gerçek hesaplardan daha gerçekçi göründüğü ortaya çıkmış. Profilinde hiçbir şey yazmayan bir gerçek hesap düşünün. Hiç tweet göndermemiş olsun ve hiç takipçisi de olmasın. Bu belki de sadece olan biteni okumak için kullanılan bir hesap. Öte yandan da adeta gerçek bir kişiye aitmiş gibi görünen bir sahte hesap düşünün. Twitter bu savaşta iki detayı atlıyor olabilir: Tweetlerin hangi uygulama aracılığıyla gönderildiği, ve profil resmi. Uygulamadan yukarıda zaten bahsettim. Profil resmi şu şekilde işe yarayabilir: Kullanıcının yüklediği profil resmi internette aratılıp popüler bir resim olup olmadığı kontrol edilebilir. Bazı botlar aynı resmi kullanıyor, çünkü her bir sahte hesap için farklı resim bulmak zor olmalı.

Belki de bir başka sebep de Twitter’ın bu yasadışı marketi pek de önemsememesidir. Belki yüzlerce çalışanlarını bu projeye vermek istemiyorlardır. Sanmıyorum ama belki gizliden gizliye bu trafik artışından hoşlanıyor da olabilirler. Bir şey açık ki böyle bir sorun mevcut, ve bundan rahatsız olan tek kişi ben değilim.